Peter ‘Teps’ de Koning haalt de woorden uit je mond

In 2004 studeerde ik nog geschiedenis. Dat jaar moest ik mijn scriptieonderwerp indienen. Omdat kiezen soms lastig is, waren er ook een aantal musea die opdrachten aandroegen. Een mooi één-tweetje want dan konden zij een expositie maken met de bevindingen die jij in je scriptie vond. Eén historisch museum wilde graag een expositie maken over muziek in concentratiekampen. Ik heb er goed over nagedacht, maar besloot het uiteindelijk niet te doen.

Ik had geen zin om me een jaar onder te duiken in de meest duistere periode uit de recente geschiedenis. Lafjes misschien, maar uiteindelijk heb ik een scriptie geschreven over de opkomst van het levenslied in de periode tussen de wereldoorlogen (1919-40).

De jaren dertig waren een vruchtbaar tijdperk voor amusementsmuziek, maar veel mensen weten niet dat er tijdens de oorlog gewoon werd doorgezongen. Ook in de concentratiekampen dus: gevangenen zongen zichzelf moed in, er werden zelfs concerten opgevoerd voor en er zijn mensen geweest die niet werden vermoord omdat ze zo goed viool konden spelen.

Via Muziekweb kreeg ik de kans om deze ‘oorlogsmuziek’ te belichten. Zij het minder diepgravend dan in een scriptie. Samen met een collega koos ik twaalf fragmenten met oorlogsmuziek. We maakten geen onderscheid tussen vocale amusementsmuziek, klassieke muziek en propaganda. Het resultaat is een folder, die 70 jaar na de oorlog, een overzicht geeft van wat oorlog met muzikale mensen doet.

Misschien handiger voor internet is ook de tijdlijn die we maakten, inclusief 25 korte muziekfragmenten.